ENERJİ SEKTÖRÜ
Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi
T.C. Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu
T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi
Elektrik İşleri Etüt İdaresi
OECD
ERRA
EPDK AVRUPA
 
  SEKTÖR
 

Türkiye Elektrik Üretimi ve Tüketimi

TEDAŞ verilerine göre 2008 yılında Türkiye’de 2.265 kWh/kişi-yıl olan kişi başına düşen elektrik enerji tüketimi miktarı dünya ortalamasının altındadır. Eurostat 2009 verilerine göre, OECD ülkelerinde kişi başına düşen elektrik tüketiminin ortalaması 7.800 kWh/kişi-yıldır. Türkiye hızlı ekonomik kalkınması ile gelişmiş ülkelerin seviyesine çıkarken oluşacak elektrik talebinin karşılanması için mevcut elektrik üretim kapasitesinin en az üç katına çıkarılması gerekmektedir. 
Devlet politikaları kısa vadede ortaya çıkması muhtemel enerji ihtiyacının karşılanması amacıyla altyapı çalışmalarına hız vermek yönündedir. Bu durum Türkiye’deki enerji üreticileri için olumlu bir perspektif çizmektedir.


Grafik : Türkiye Net Elektrik Tüketiminin Kullanıcı Bazında Kırılımı, 1975 – 2008

Kaynak: TEİAŞ


TEİAŞ verilerine gore Türkiye’de kayıp kaçaklar hariç net elektrik enerjisi tüketimi 1975 – 2008 yılları arasında %7,8 yıllık bileşik büyüme oranı ile artmıştır.

Global finansal krizin yaşandığı 2009 yılında,  Türkiye’de toplam elektrik üretimi önceki yıla gore %2,2’lik azalma ile yaklaşık olarak 194 milyar kwh olarak gerçekleşmiştir.  Bununla birlikte, 2009 yılının son döneminden itibaren elektrik enerjisi talebinde yeniden bir artış trendine girilmiştir  ve bu talep artışının giderek hız kazanarak geçmiş yıllık bileşik büyüme oranlarını yakalaması beklenmektedir.

TEİAŞ tarafından 2009 Haziran ayında hazırlanan talep tahmini raporunda 2010 yılı için %4,5, 2011-2018 döneminde ise düşük senaryoya göre %6,7, yüksek senaryoya göre ise %7,5 civarında yıllık talep artışı olacağı tahmin edilmektedir.



Kaynak: TEİAŞ “Türkiye Elektrik Enerjisi 10 Yıllık Üretim Kapasite Projeksiyonu (2009-2018)”



Grafik: Üretim Tesislerinin Proje Üretim Kapasitesi Gelişimine ve Enerji Talebinin Karşılanmasına Etkisi,
2009–2018 (Yüksek Talep)



Kaynak: TEİAŞ “Türkiye Elektrik Enerjisi 10 Yıllık Üretim Kapasite Projeksiyonu (2009-2018)”
Yukarıda verilen grafikte gösterildiği üzere proje üretim kapasite projeksiyonlarına göre,

  • Sadece işletmede olan santraller göz önüne alındığında 2013 yılında,
  • İşletmede ve inşa halinde olan kamu santralleri göz önüne alındığında 2014 yılında,
  • İşletmede, inşa halinde olan kamu ve inşa halinde olan özel sektör santralleri birlikte incelendiğinde ise 2016 yılında, toplam proje üretim kapasitesi Türkiye enerji talebinin altında kalmaktadır.

2008- 2009 yılları için Türkiye’de elektrik üretiminin kaynaklara göre dağılımı incelendiğinde doğalgazın %48 -%49  ile en önemli kaynak olduğu görülmektedir.

Grafik: Türkiye Brüt Elektrik Üretiminin Yakıt Tipine Göre Dağılımı (GWh), 1985-2008

Kaynak: TEİAŞ



TEİAŞ’ın projeksiyonları dikkate alındığında önümüzdeki 8 yıllık dönemde mevcut ve yeni yapılacak üretim tesislerine ihtiyaç olduğu ortaya çıkmaktadır. Özellikle, baz yük santralleri olan kömür ve doğal gaz santrallerinin piyasa yapıcısı olarak varlığını sürdürecekleri görülmektedir.

Elektrik üretim sektörünün potansiyelini yansıtan temel özellikleri aşağıda sunulmuştur.

  • Elektrik, sanayinin gelişmesi ve ekonomik kalkınmanın sağlanabilmesi için en temel girdi kaynağıdır.

  • Kamu santrallerinin özelleştirilmesi sonunda gerçek maliyetli piyasanın oluşmasının kaçınılmazlığı piyasada hali hazırda faaliyet gösteren şirketlerin rekabet gücünü artıracaktır.

  • Türkiye’de alternatif enerji kaynaklarının tam verimlilikle kullanılması durumunda bile talep artışının karşılanamayacağı görülmektedir. İthal kaynaklı yakıtların kullanımı önümüzdeki yıllarda hızla artış gösterecektir.

  • Türkiye’nin jeopolitik yapısı ve önemli bir enerji koridoru haline gelmesi sebebiyle doğal gaz temin kaynaklarına yakınlığı ve ürettiği elektriği Avrupa ve Ortadoğu ülkelerine satabilecek konumda olması önemli bir avantajdır.

  • Dengeleme ve Uzlaştırma Sisteminin altyapısının gelişmesi işlem hacminin artmasına ve yeni ticaret imkânlarının oluşmasına olanak sağlayacaktır.

Düzenleyici kuruluş ve sektör oyuncularının genel beklentisi elektrik enerjisi üretim sektörünün önümüzdeki dönemde ekonomik krizin aşılması ve artması beklenen elektrik tüketimi ile birlikte daha da karlı bir sektör olacağı yönündedir.

 

BİS ENERJİ ELEKTRİK ÜRETİM A.Ş.
Organize Sanayi Bölgesi Gri Cad. 3. Sok No:1 16159 Nilüfer Bursa TÜRKİYE
Tel. : (+90 224) 243 73 13 (Pbx)
Faks : (+90 224) 243 73 29
  Tüm Hakları Saklıdır.
© Copyright Bis Enerji Elektrik Üretim A.Ş. 2010